In de ICT zijn grote stappen vooruit gemaakt op het gebied van functionaliteit, snelheid en connectivity. Systemen en applicaties worden over de jaren steeds complexer. Het wordt nu tijd om de mens die de producten van de ICT revolutie moet gebruiken centraal te stellen. Door aandacht te besteden aan het gebruikersgemak van uw applicatie of website zijn grote voordelen te halen in onder andere inleertijd, efficiëntie van gebruik, acceptatie en winstgevendheid

 

Usability: niet hetzelfde als GUI ontwerp

Wat is usability? Usability is letterlijk bruikbaarheid: de bruikbaarheid van de applicatie zodat werk­nemers er hun taken mee uit kunnen voeren. Dit is niet hetzelfde als het ontwerpen van een goede graphic user interface. Zorgen voor een goede GUI is een onderdeel van usability. Een GUI designer let op de interactie van de gebruiker met het apparaat op het niveau van knoppen en schermen. Een usability specialist doet dat ook, maar concentreert zich daarbij op de gebruiker zelf. De manier van werken van de gebruiker wordt geoptimaliseerd, en daarbij worden ook de ervaring, de verwachtingen en de frustraties van de gebruikers meegenomen ter verbetering van de applicatie of website.

 

Return on Investment

Voorbeeld van een homepage met slechte usability

Onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond dat een standaard usability redesign het rendement van een website met gemiddeld 135% kan verbeteren. Aandacht voor de bruikbaarheid van een software applicatie levert resultaten op die niet zo goed in harde cijfers uit te drukken zijn, maar er zijn altijd duidelijke verbeteringen te constateren in de leercurve van de gebruikers, hun werksnelheid en de manier waarop ze de applicatie integreren in hun werkomgeving.

Een makkelijk bruikbare applicatie wordt sneller door de medewerkers geaccepteerd, dus er is minder weerstand tegen de applicatie, of tegen de vervanging van de oude door de nieuwe applicatie. Ook wordt de nieuwe applicatie intensiever gebruikt als hij er eenmaal is. Daardoor haalt een opdrachtgever meer rendement uit zijn investering. Een website die makkelijk te gebruiken is trekt meer klanten, bezoekers blijven er langer hangen en komen vaker terug.

RSI

Aandacht voor usability betekent ook: de applicatie zo inrichten dat de gebruikers ervan minder vat­baar zijn voor RSI. Het aantal ‘clicks’ dat nodig is om een taak uit te voeren wordt geminimaliseerd. Maar er is meer: als bijvoorbeeld het font van de tekst in de applicatie groot genoeg of instelbaar is, kunnen de werknemers in een goede werkhouding voor hun scherm blijven zitten. De indeling van de pagina’s, de volgorde van die pagina’s en het contrast op het scherm werken allemaal mee om een gezonde werkomgeving te creëren.

Usability in het ontwerpproces

Het voorkomen van ‘bugs’ in een systeem kost veel minder tijd en geld dan het verwijderen ervan als de applicatie al bijna klaar is. Hetzelfde geldt voor usability. Wanneer u een specialist in usability vanaf het begin van het project bij het ontwerpproces betrekt, is dat veel goedkoper dan later nog iets aan de (on-)bruik­baarheid van de applicatie of website te willen doen.

Integrated usability design
Als u een specialist in usability bij de bouw van uw applicatie of website betrekt, zal hij of zij bij elk stadium van de bouw een terugkoppeling doen met betrekking tot de bruikbaarheid van wat er gebouwd wordt. Tijdens de ontwerpfase verzamelt hij of zij informatie over de goede en slechte kanten van het systeem dat vervangen wordt. Er wordt aandacht besteed aan de werkomstandigheden en de specifieke eisen van de toekomstige gebruikers. Tijdens het bouwproces wordt gelet op de gevolgen die technische beslissingen hebben op de bruikbaarheid van de applicatie of website, en waar dat nodig is wordt ingegrepen. Tenslotte is de usability specialist intensief betrokken bij de uiteindelijke gebruikerstesten.

Voorbeeld van een homepage met goede usability

Application usability scan
Als de applicatie al klaar en in gebruik is, en als de website al in on-line is en bezoekers trekt, is het nog steeds mogelijk om met een snelle usability test het rendement van de applicatie of de site significant te verbeteren. Met vijf of zes proefgebruikers die in minder dan een uur een aantal door de usability specialist voorbereide opdrachten uitvoeren, een videocamera en één PC in een kamertje kunnen de grootste bruikbaarheids­obstakels gevonden en geanalyseerd worden. Omdat de investering in een application usability scan zo klein is en het rendement zo groot, heeft een opdrachtgever zijn investering al snel tienvoudig terugverdiend.

 

Meer informatie?

Jopie Schekkerman legt zich toe op het leveren van toegevoegde waarde. Van een product waarbij specifiek aandacht is besteed aan de usability wordt meer en intensiever gebruik gemaakt dan van een applicatie waarbij de gebruiker wordt geacht zich aan het systeem aan te passen. Kortom: aandacht voor usability levert zakelijk rendement op.